JOKER Zitlessen

Niet vallen is niet hetzelfde als balanceren! Een ruiter zonder balans is stijf, scheef  en knelt en is daarmee zonder pardon een last voor het paard.

Echt  balanceren komt uit het centrum, d.i. bekken, heupen en wervelkolom, die voortdurend kleine bewegingen maken in functie van evenwicht behouden en dat op basis van geïntegreerde sensorische input.

Het vermogen tot balanceren te paard is specifiek en we moeten dat dus leren. Daarbij blijkt vooral het selecteren en wegen van de sensorische input het meest cruciaal. Dus een ruiter zal bij leren balanceren te paard moeten herwegen want de proprioceptieve signalen van de enkels, heel belangrijk bij rechtstaan, zijn veel minder interessant dan bijvoorbeeld die van het bekken, eens in het zadel. Maar dat is  gemakkelijker gezegd dan gedaan want de automatismen van rechtstaan zijn heel hardnekkig en nemen we spijtig genoeg mee in ruiterzit!

Bijna geen enkel ruiter wordt zorgvuldig door dat leerproces begeleid. Er zijn natuurlijk uitzonderingen maar de meerderheid van de ruiters heeft slechte balans, getypeerd door stijfheid en knellen. Het ligt aan de compensatie van de paarden, ook al worden zij daar slechter van,  dat iedereen daar mee wegkomt. 

Toch nog leren balanceren vergt veel expertise want er is nu een vicieuze cirkel die tegenwerkt!

Laat ons beginnen met  een probleem dat Feldenkrais aanhaalt: om te doen wat je wil, moet je eerst weten wat je doet. Je wil balanceren maar je kan de spanning in je heupen niet loslaten? Dan lukt dat nooit! 

Zelf-controle is functie van de juiste activatie van de spieren en dat is gebaseerd op integratie in het brein van betrouwbare sensorische signalen. Maar als de sensorische input problematisch is, zo is ook de aansturing. Dat resulteert altijd in slecht balansvermogen en verstijft het lichaam en gaan armen en benen inschieten om evenwicht te bewaren. Bedenk iemand de eerste keer op schaatsen en het zwaaien van de armen. Dat is de inzet van trekkende spieren, ter compensatie van de gebrekkige aansturing van diepere, ondersteunende spieren. De richting van beweging wordt hierin bepaald door associatie, d.w.z. om evenwicht te bewaren. Voor een fijne teugelhulp is net dissociatie nodig, vrije keuze van richting of de zuivere inzet van trekkende spieren,  maar dat kan niet, tenzij er voldoende balansvermogen is.

Dit hier is de olifant in de kamer, het probleem waar niemand het echt over heeft:  het is de vicieuze cirkel waar de meeste ruiters hopeloos in vastzitten: slechte proprioceptieve input, dus slechte balans, dan verstijven om toch het evenwicht te bewaren maar die stijfheid maakt op zijn beurt balanceren onmogelijk, want die heeft net beweging nodig. Bij slechte balans wordt de richting van de ledematen bepaald door associatie, om evenwicht te bewaren, bijgevolg is er geen vrije keuze van richting, zoals voor een fijne teugelhulp, want dat kan enkel bij dissociatie en dat kan enkel bij goede balans. Hier uit geraken is veel moeilijker dan gedacht want waar beginnen? Mechanische herhalingen van ‘zit recht’ of ‘hielen laag’ lossen duidelijk niets op. De meerderheid van ruiters blijft hier dus effectief in gevangen.

En toch voelt dit allemaal voor de persoon als ‘eigen’. Houding,  beweging, ook de spanning en stijfheid  behoren tot zijn/haar ‘zelf-beeld’ en daaraan wijzigen voelt zelfs vreemd!

Dus voor meer zelf-controle als ruiter, moet het zelf-beeld wijzigen! Dat kan eigenlijk enkel op basis van een organisch leerproces, d.w.z. continu exploreren naar het beste alternatief voor elke beweging of houding. Alles begint dan met zich meer  bewust te worden, van zichzelf (het IK) in de omgeving (het NIET-IK). Want balanceren te paard is heel typisch dus moet je leren. Maar daarvoor moet neutraliteit gevonden worden met ondersteuning van binnenuit, onnodige spanning losgelaten worden en kan dissociatie zuivere bewegingen toelaten. Daarvoor is dan weer betrouwbare sensorische input nodig. Het zelf-beeld wijzigen vereist duidelijk diepere inzichten!

Wist je dat het steun- en stuursysteem (of gewoon stabiliteit) in ons lichaam wordt geprikkeld wanneer we in wiebelige omstandigheden geleidelijk tot ontspanning komen?

JOKER is wiebelig en dat weten we bij EquiTrain te gebruiken:

• Wij helpen meer bewust te worden, van zichzelf in de omgeving

• Wij stimuleren een organisch leerproces, d.w.z. blijvend exploreren naar het beste alternatief voor elke beweging of houding

• Zo verbetert de capaciteit om de meest betrouwbare sensorische signalen te wegen en selecteren

• Zo wordt de steunfunctie maximaal aangesproken, want core controle is geen kwestie van kracht maar wel van aansturing

• Zo remmen we de (over)spanning van de trekkende spieren en worden die nog enkel gebruikt voor zuivere beweging

• Zo wordt balanceren vanuit het centrum geprikkeld.

Met een wiebelige JOKER kunnen we streven naar actieve ontspanning en daarbij is doorgaans meer sprake van loslaten dan van opspannen!

Maar dat vereist diepere inzichten en die hebben we bij EquiTrain. Het maakt onze lessen gegarandeerd effectief!

1. Beginnende ruiters: JOKER is eigenlijk een ‘must’ om onmiddellijk correct en bovendien veilig te beginnen met leren paardrijden.

2. Onzekere en angstige ruiters: herstel van vertrouwen door op een veilige en constructieve manier de vicieuze cirkel van onzekerheid en angst te doorbreken. Balans is de sleutel tot meer zelfzekerheid en daarvoor is JOKER de geknipte tool! 

3. Gevorderde ruiters: de kans is reëel dat er toch nog compensatiespanning is, bij gevorderden toch nog dikwijls in de schouders.

4. Instructeurs: ze vinden steeds beter de weg naar EquiTrain om meer inzicht in de leerprocessen te verkrijgen om hun eigen leerlingen beter te kunnen helpen.

5. Niet-ruiters: bij EquiTrain weten we hoe, wetenschappelijk verantwoord, 'core controle' te trainen op JOKER. Ademhaling en 3-dimensionele posturale en bewegings-controle van de romp zijn cruciale functionaliteiten van elk gezond lichaam. Veel lijden vindt zijn oorzaak in een gebrekkige werking en daar kunnen wij bij helpen.

Tijdens een JOKER clinic is de verandering die we zien bij de deelnemers vergelijkbaar met meerdere privélessen op JOKER! Dat maakt een clinic financieel zeker de moeite:

• voor de deelnemer ook al is de kostprijs van deelname hoger dan een lesuur

• voor de organisator want die kan een marge inbouwen om zijn risico te dekken

Maar hoe is dat mogelijk? Volg even:

We vragen dat iedereen van bij de aanvang aanwezig is, zodat iedereen onmiddellijk mee is met het theoretisch verhaal.

We verduidelijken bijvoorbeeld dat balanceren te paard moet geleerd worden, maar dat vastzitten in een vicieuze cirkel dat onmogelijk maakt en waarom de meerderheid van ruiters ondanks tal van lessen daar nooit zijn uitgeraakt. We verduidelijken hoe core controle werkelijk werkt en de enige manier om core controle te verbeteren. We verduidelijken waarom de voetval van het paard belangrijk is en hoe de meeste hulpen biomechanisch zijn bepaald. Kortom: een dag gevuld met tal van openbaringen!

We demystifiëren ook tal van ruiterbegrippen zoals daar zijn: 'diep zitten', 'buigende zit', 'kruiswerking', 'de ring van hulpen', 'verbinding', 'verzameling', noem maar op. In een privéles is een uur zo voorbij maar in een clinic hebben we de hele dag om die kennis te delen.

Ondertussen komt iedereen in de ochtend een eerste keer aan de beurt om JOKER te verkennen. Er wordt bij iedereen getracht om 'zaadjes te planten'. Die betreffen natuurlijk de steun- en stuurfunctie. Geen analyses want die zijn van weinig nut, tenzij als momentopname om later op terug te kijken. Ik hoef niet iemand te zien om uit het hoofd een 90% accurate analyse voor te leggen.

Iedereen leert van iedereen! Het geeft een boost aan ieders leerproces.

Dan in de namiddag tijdens de tweede beurt blijkt doorgaans dat er latent veel gebeurd is want de meeste ruiters laten een significant grote progressie zien ten aanzien van de eerste sessie! Meerdere zaadjes zijn geplant en om de groei verder te faciliteren geven we enkele leuke oefeningen als huiswerk mee.

‘Eindelijk!’ is zonder liegen één van de meest gehoorde reacties!